Enbiyâ 21:104
"Natwî's-semâ' ke-tayyi's-sicilli li'l-kütub" — gökyüzü, kayıt için açılmış bir parşömen tomarı; o gün rulo gibi sarılır.
يَوْمَ نَطْوِى ٱلسَّمَآءَ كَطَىِّ ٱلسِّجِلِّ لِلْكُتُبِ ۚ كَمَا بَدَأْنَآ أَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيدُهُۥ ۚ وَعْدًا عَلَيْنَآ ۚ إِنَّا كُنَّا فَـٰعِلِينَ
Göğü, kitab dürer gibi dürdüğümüz zaman, yaratmaya ilk başladığımız gibi, katımızdan verilmiş bir söz olarak onu tekrar var edeceğiz. Doğrusu biz bunları yaparız.
Enbiyâ 21:104 · Meal: Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır
Tasvir
"Sicill" Arapça'da defter, kayıt; "tayy" katlanma, dürülme. "Kemâ bedeʾnâ evvele halkın nuʿîduhu" (yaratmaya başladığımız gibi onu iade ederiz) — ilk hâle geri dönüş ifadesi. Ayet kâinatın ilk durumu ile son durumu arasında simetrik bir döngü çizer.
İlim
Modern kozmolojide evrenin ilk durumu (Big Bang sonrası saniyelerden de küçük bir zaman dilimi) yüksek yoğunluk + yüksek sıcaklık + uzayın küçük hâcmi olarak modellenir. Termodinamik bir geri dönüşüm (Big Crunch) varsayımsal düzlemde tartışılmıştır, ancak bugünkü gözlem hızlanan genişleme yönündedir — son durum gözlem dilinde açık değil. Ayet "ilk hâle iade" der, fizik bu cümleyi gözleme dökmüş değildir; sadece imgenin çağdaş bir paraleli durur.
Tefsir
Kurtubî "tayy" eyleminin sayfanın yazılarını silmek değil, görüntüden kapatmak olduğunu söyler — kâinat yokluğa atılmaz, bir kapanışla öncelinin yanına alınır. Râzî "vaʿden ʿaleynâ" (sözümüz sözdür) ifadesinin Allah'ın kendi taahhüdünün bir vurgusu olduğunu söyler.
Kaynaklar
Tefsir: Kurtubî (el-Câmiʿ), Râzî; İlim: kozmoloji (Big Bang ilk durumu, evrenin gelecekteki son durumu).