Uygulamayı indir

İsrâ 17:99

Ayet bir argüman kurar: büyük olanı yapan, küçük olanı evleviyetle yapar.

۞ أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ قَادِرٌ عَلَىٰٓ أَن يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ أَجَلًا لَّا رَيْبَ فِيهِ فَأَبَى ٱلظَّـٰلِمُونَ إِلَّا كُفُورًا

Onlar, gökleri ve yeri yaratan Allah'ın, kendilerinin aynı olan insanları yaratmaya da kadir olduğunu görüp bilmediler mi? Allah onlar için şüphe edilmeyen bir vâde takdir etmiştir. Fakat zalimler, inkârlarında yine de ısrar ederler.

İsrâ 17:99 · Meal: Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır

Tasvir

Göklerin ve yerin yaratılması (semâvât ve'l-ard) ile insanın yeniden yaratılması (mislehum) arasında "kâdir" (gücü yeten) sıfatı köprüsü kurulur. "Mislehum" (onların benzeri) — aynı insanın değil, aynı türden bir varlığın yeniden vücut bulması.

İlim

Gözlemlenen evrenin geniş ölçeği (yaklaşık 10²⁶ metre çap, ~2 trilyon galaksi) ile bir insan bedeninin küçük ölçeği (yaklaşık 10⁻⁵ metre hücre boyutu) arasındaki büyüklük farkı 30 mertebeyi geçer. Daha büyük olanı kuran düzen için, daha küçüğünü yeniden inşa etmek mantıkça hafif bir iş kalır. Ayet bu mantığı önceler, fizik bunu yeniden kanıtlamaz; sadece ölçek karşılaştırması ayetin "büyük → küçük" akıl yürütmesine bir pencere açar.

Tefsir

Râzî bu ayeti "fehvâ-i kelâm" (a fortiori akıl yürütme) olarak okur: gökleri yaratan için bir bedeni iade etmek **hafif** bir iştir — bu argüman pek çok diriliş ayetinin omurgasıdır. Beyzâvî da aynı argümanın 36:81, 46:33 ile aynı düzlemde olduğunu söyler.

Kaynaklar

Tefsir: Râzî (Mafâtih), Beyzâvî (Envâr); İlim: ölçek karşılaştırması (kozmoloji + biyoloji).

← NahlKur’an oku →Tâ-Hâ →