Nahl 16:5
Üç fonksiyon, üç fayda: (1) "fîhâ difʾ" (onlarda ısınma) — yün, post; (2) "menafiʿ" (faydalar) — taşıma, süt, güç; (3) "minhâ teʾkulûn" (onlardan yiyorsunuz).
وَٱلْأَنْعَـٰمَ خَلَقَهَا ۗ لَكُمْ فِيهَا دِفْءٌ وَمَنَـٰفِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ
Hayvanları da O yarattı. Onlarda sizi ısıtacak şeyler ve birçok faydalar vardır. Ve siz onlardan bir kısmını da yersiniz.
Nahl 16:5 · Meal: Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır
Tasvir
Hayvan-insan ilişkisinin temel ekonomik yapısı: ısı (giyinme) + iş (taşıma + üretim) + besin (yeme). Ayet bu üçlü kullanımı **bir şey için yarattı** olarak konumlandırır — kullanım amaçlı, ama suistimal değil.
İlim
Koyun, keçi ve sığır yaklaşık 10.000-11.000 yıl önce Verimli Hilal bölgesinde, deve ise çok daha sonra Arap Yarımadası'nda evcilleştirilmiştir; bu süreçler zooarkeoloji ve genetik çalışmalarla belgelenmiştir. Yün ve post, süt ve kas gücü birbirinden bağımsız fizyolojik sistemlere karşılık gelir; bu çok yönlü kullanılabilirlik söz konusu türlerin yaygınlaşmasını açıklayan temel etkenlerden biridir.
Tefsir
Kurtubî üç faydanın sıralanışının "günlük yaşamın temel sıralanışı" olduğunu söyler — önce ısınma, sonra çalışma, sonra yiyecek. Râzî "minhâ teʾkulûn" (yersiniz) ifadesinin sınırlı kullanım anlamı taşıdığını, **suistimal** değil **kullanım** olduğunu belirtir.
Kaynaklar
Tefsir: Kurtubî, Râzî.