Hicr 15:26
Ayet üç maddeyi sıralı olarak verir: "salsâl" (vurulduğunda ses çıkaran kuru çamur), "min hamain mesnûn" (şekil verilip kalıba dökülmüş kara çamur).
وَلَقَدْ خَلَقْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ مِن صَلْصَـٰلٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ
Andolsun ki biz insanı kuru bir çamurdan, şekillenmiş bir balçıktan yarattık.
Hicr 15:26 · Meal: Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır
Tasvir
Üç aşama: ham çamur → şekillenmiş çamur → sertleşmiş, ses veren çamur. İnsanın ham maddesi sıvı değil **şekillenebilir bir karışım** — su + toprak + organik maddeler. Ayet madde-aşama tasvirini yapan klasik bir Kuran formudur.
İlim
Astrobiyoloji ve abiyogenez (yaşam-öncesi kimyanın canlıya geçişi) modellerinde organik moleküllerin **kil/balçık yüzeylerinde** birikip yoğunlaştığı bir hipotez kabul görür (Bernal 1949, Cairns-Smith 1985 — kil-temelli mineral kataliz). Su + kil + organik moleküller karışımı, hücresel yapının ön-aşamalarına uygun bir kimyasal ortam sunar. Ayetin "salsâl min hamain mesnûn" tasviri (su + kil + şekil) bu kimyasal ortamı sözel düzeyde anar; bilimi öncelemez, gözlemin paralel olduğunu gösterir.
Tefsir
Râzî üç farklı kelimenin (türâb, salsâl, hamain mesnûn) farklı yaratılış aşamalarını mı yoksa aynı şeyin farklı yönlerini mi tarif ettiği konusunda iki görüşü aktarır. Klasik tefsir geleneği aşamalı bir yaratılış sürecinden yana ağırlık koyar.
Kaynaklar
Tefsir: Râzî, Kurtubî; İlim: abiyogenez, kil-temelli mineral kataliz hipotezi.